Uw woning beschermen.
De gevolgen vooraf kennen.

01

Aanwas van vastgoed in gewone woorden

De notariële akte bepaalt welke rechten op de woning de langstlevende krijgt en onder welke voorwaarden.

Vruchtgebruik en volle eigendom bieden verschillende mogelijkheden. Vruchtgebruik geeft gebruik en inkomsten; anderen kunnen de blote eigendom bezitten. Volle eigendom verenigt die rechten. Laat dus niet alleen “bescherming” opschrijven, maar bepalen welke vrijheid u nodig hebt.

Waar stopt deze bescherming?

De lening verdwijnt niet door aanwas. Ook kan verkooprecht verschuldigd zijn. Een mogelijke behandeling buiten de erfbelasting betekent niet dat de verkrijging belastingvrij is.

Betrek het op uw leven: Moet uw partner alleen kunnen blijven wonen, of ook zelfstandig kunnen verhuizen?

02

Wat spreken we af over onze woning?

Bij vastgoed wordt een aanwasbeding in een notariële akte vastgelegd. De afspraak kan bijvoorbeeld betrekking hebben op de aandelen waarmee u samen een woning koopt. Laat duidelijk opschrijven of de langstlevende volle eigendom krijgt of alleen een gebruiksrecht, en of daarvoor een keuze nodig is.

Uw aankoopverhouding, de werkelijk gedragen inbreng en uw overlevingskansen verdienen elk aandacht. Een beding dat voor een ander koppel past, is daarom niet automatisch bruikbaar voor u. Ook de lening, schuldsaldoverzekering en rechten van kinderen horen bij dezelfde bespreking.

Een aanwasbeding beschermt tegen een bepaald gevolg van overlijden. Het geeft u tijdens uw leven niet automatisch een groter eigendomsaandeel en is geen vervanging van afspraken over ongelijke aflossingen of verbouwingskosten.

03

Wat als een van ons wil blijven en de andere wil vertrekken?

Bekijk eerst hoe het beding bij een relatiebreuk kan eindigen. Daarna moeten eigendom en financiering worden afgewikkeld. Wie de woning overneemt, moet mogelijk de andere uitbetalen. Waardering, openstaande lening en bewezen onderlinge vorderingen bepalen de afrekening.

De bank moet afzonderlijk akkoord gaan met het ontslag van een kredietnemer uit diens verplichtingen. Dat u onderling afspreekt dat één partner voortaan betaalt, betekent niet dat de andere voor de bank al bevrijd is.

Wilt u de woning samen verkopen, laat dan controleren hoe het aanwasbeding wordt beëindigd en of het nog iets bepaalt over de verkoopprijs of vervangend vastgoed. Een beding voor deze woning volgt niet zonder meer elke latere woning.

04

Kan ik blijven wonen en later alleen verkopen?

Krijgt u onder het geldige beding de volle eigendom van het betrokken aandeel, dan kan dat meer zelfstandigheid geven dan alleen vruchtgebruik. Krijgt u uitsluitend vruchtgebruik, dan zijn er ook andere eigenaars met wie u voor de verkoop van de volle eigendom normaal moet afstemmen. De woorden in de akte maken dus een praktisch verschil.

Er kan nog een hypothecaire lening bestaan. Een schuldsaldoverzekering betaalt alleen volgens haar eigen dekking en voorwaarden. Aanwas wist die schuld niet automatisch uit. Bekijk daarom of de langstlevende zowel de woning als de lasten kan dragen.

Bij onroerende aanwas kan registratiebelasting, in het bijzonder verkooprecht, verschuldigd zijn. U mag een mogelijke behandeling buiten de erfbelasting niet lezen als “de woning komt belastingvrij over”. Het toepasselijke gewest, het recht dat overgaat en de omstandigheden bepalen de berekening.

Een fictief voorbeeld: twee partners bezitten ieder de helft van de gezinswoning. Het beding kent bij overlijden de helft van de eerstoverledene in volle eigendom toe aan de langstlevende. Die wordt dan onder de voorwaarden van de akte volledig eigenaar, maar moet nog rekening houden met krediet, verzekering en belasting. Zonder dit beding of een andere regeling zou de helft van de overledene volgens diens erfrechtelijke regeling worden verdeeld.

05

Bekijk woning, lening en beding samen

1. Breng de volledige aankoopakte mee

   Een samenvatting “er staat een aanwas in” vertelt nog niet welke rechten en voorwaarden gelden.

2. Controleer de verzekering

   Noteer wie verzekerd is, voor welk aandeel en welke schuld nog overblijft.

3. Vraag twee berekeningen

   Laat de gevolgen van uitkoop bij een breuk en verkrijging bij overlijden afzonderlijk toelichten.

06

Voorbeelden voor uw levenssituatie

07

Wat vraag ik aan de notaris?

U hoeft deze begrippen niet uit het hoofd te kennen. Neem de vragen mee die bij u passen. Vraag gerust om het antwoord te tonen met uw eigen woning, uw geld en de mensen die u wilt beschermen.

1. Kan de langstlevende alleen blijven wonen, of ook zelfstandig verkopen?

   Laat precies uitleggen welke rechten de akte geeft en wie eventueel moet meewerken.

2. Welke lening blijft bestaan als een van ons overlijdt?

   Neem de kredietstukken en schuldsaldoverzekering mee. Het beding wist de schuld niet uit.

3. Wat kost een verkrijging via dit beding tegenover de andere mogelijkheden?

   Vraag naar de toepasselijke belasting én de juridische bescherming.

4. Wat als we uit elkaar gaan of een andere woning kopen?

   Laat de beëindiging en mogelijke vervanging van het betrokken goed bespreken.