Aanwas van roerende goederen
Een afgebakende regeling
voor uw roerend vermogen.
U wilt afspreken wat er met bepaalde rekeningen of beleggingen gebeurt als een van u overlijdt. Een aanwasbeding kan daarvoor worden onderzocht. U moet precies vastleggen om welke goederen het gaat.
01
Aanwas van geld en beleggingen in gewone woorden
U maakt een wederzijdse regeling voor precies omschreven geldmiddelen of beleggingen.
De overeenkomst moet laten zien over welke goederen zij gaat. Verkoopt u beleggingen en koopt u andere, dan moet duidelijk zijn of die vervanging onder de afspraak valt. Bewijs van waar het geld vandaan kwam blijft nodig.
Waar stopt deze bescherming?
Een afspraak over bepaalde rekeningen geldt niet automatisch voor al uw huidige en toekomstige bezittingen. Toegang tot een rekening betekent bovendien niet dat u volgens de overeenkomst alles vrij mag opnemen.
Betrek het op uw leven: Kunt u nog aantonen welke huidige beleggingen bij uw oorspronkelijke afspraak horen?
02
Welke geldmiddelen of beleggingen vallen onder de afspraak?
Roerende goederen zijn bijvoorbeeld geld, effecten of andere goederen die geen vastgoed zijn. Bij aanwas moet duidelijk zijn welke concrete goederen of rechten u in de overeenkomst betrekt. Alleen schrijven “alles wat wij nu of later hebben” biedt niet dezelfde zekerheid als een nauwkeurig afgebakend voorwerp.
Een portefeuille kan veranderen: effecten worden verkocht, opbrengsten herbelegd en rekeningen overgezet. De overeenkomst moet bepalen of vervangende goederen onder het beding vallen. Daarnaast moet u kunnen aantonen dat het nieuwe goed in de plaats is gekomen van het oude. Een clausule en een controleerbaar geldspoor vullen elkaar aan.
Bij gehuwden moet worden nagegaan of het werkelijk om persoonlijk gehouden goederen gaat die voor de beoogde regeling in aanmerking komen. Gemeenschappelijke goederen worden niet door ze op een andere rekening te zetten automatisch persoonlijke goederen.
03
Kan ik mijn geld terugnemen als we uit elkaar gaan?
Dat hangt af van de eigendom en de overeengekomen mogelijkheden om het beding te beëindigen. Een bank kan technisch een overschrijving uitvoeren terwijl die handeling strijdig is met uw onderlinge overeenkomst. Toegang tot de rekening is dus niet hetzelfde als het recht om vrij alles weg te nemen.
Bespreek wat bij een breuk gebeurt met de portefeuille, tussentijdse inkomsten, nieuwe stortingen en eventuele opzegtermijnen. Bewaar rekeningafschriften waarmee ieders oorspronkelijke en latere inbreng kan worden gevolgd.
04
Gaat de rekening zonder meer naar de langstlevende?
De overeenkomst bepaalt welke rechten overgaan, of een keuze nodig is en aan welke voorwaarden die is gebonden. De bank zal stukken kunnen vragen om de juridische toestand vast te stellen. Een aanwasbeding is daarom geen belofte van onmiddellijke, onbeperkte toegang tot alle rekeningen na overlijden.
Onder de voorwaarden van het Vlaamse standpunt over een geldig kanscontract onder bezwarende titel (ieder krijgt een tegenprestatie voor wat hij toezegt) kan de betrokken roerende aanwas buiten de schenk- en erfbelasting vallen. Dat resultaat mag niet worden losgemaakt van het afgebakende voorwerp, de evenwichtige kansen en de andere voorwaarden. Andere goederen in de nalatenschap volgen hun eigen regels.
Een fictief voorbeeld: het beding noemt een bepaalde effectenportefeuille. Na een bankwissel moet kunnen worden aangetoond welke nieuwe portefeuille haar vervangt en of de overeenkomst die vervanging dekt. Anders is niet vanzelf duidelijk dat dezelfde bescherming nog bestaat.
05
Hou de afspraak controleerbaar
- Bewaar een begininventaris
Noteer rekeningnummers, effecten en waarden bij het sluiten van de overeenkomst.
- Meld grote wijzigingen
Laat een bankwissel, bijkomende inbreng of gewijzigde eigendom toetsen aan de tekst.
- Bewaar herbeleggingsbewijzen
Houd oude en nieuwe afschriften samen, zodat vervanging kan worden gevolgd.
06
Voorbeelden voor uw levenssituatie
07
Wat vraag ik aan de notaris?
U hoeft deze begrippen niet uit het hoofd te kennen. Neem de vragen mee die bij u passen. Vraag gerust om het antwoord te tonen met uw eigen woning, uw geld en de mensen die u wilt beschermen.
Welke rekeningen en beleggingen vallen onder de overeenkomst?
Vraag om een concrete inventaris, met de eigendom en inbreng van ieder.
Wat gebeurt er bij een bankwissel, verkoop of nieuwe storting?
Laat bepalen welke veranderingen zijn toegelaten en welk bewijs u moet bewaren.
Kan ieder nog vrij geld opnemen, ook bij een relatiebreuk?
Technische toegang tot een rekening is niet hetzelfde als het recht om volgens de overeenkomst vrij te beschikken.
Welke stappen moet de langstlevende zetten?
Vraag naar een eventuele keuze, bewijsstukken voor de bank en de fiscale voorwaarden.
VOOR WIE VERDER WIL LEZEN
De details die het verschil maken.
Bekijk de voorwaarden, mogelijke varianten en juridische onderbouwing bij uw vraag.
Wat neemt u precies op?
Omschrijf de bestaande goederen en de rechten van elke partij. Een inventaris, rekeningidentificatie, waardering en bewijs van eigendom helpen aantonen wat bij het sluiten in het contract is betrokken.
Bij echtgenoten moet eerst duidelijk zijn of het eigen goederen, gewone onverdeelde goederen of gemeenschapsgoederen zijn. De naam op een bankrekening beslist die vraag niet alleen.
En als ieder afzonderlijke goederen bezit?
Stel dat u ieder een eigen rekening bezit, in plaats van ieder een aandeel in dezelfde rekening. Dan gaat het juridisch niet om het aangroeien van een aandeel in hetzelfde goed. Er kan wel een andere wederzijdse overeenkomst over precies aangeduide goederen worden opgesteld. Volgens het Vlaamse standpunt SP 17044 kan die onder de vereiste voorwaarden dezelfde fiscale behandeling krijgen. Ook dan blijven gelijkwaardige bijdragen en overlevingskansen van belang. Daarom bekijken we eerst wat ieder werkelijk bezit en wat het waard is.
Bron: SP 17044: bedingen van aanwas, beslissing 17 april 2023.
Twee recente beslissingen om rekening mee te houden
VB 25118: een te ruim toekomstig voorwerp
Beslissing van 1 december 2025, gepubliceerd op 19 januari 2026. VLABEL wees de kwalificatie als kanscontract onder bijzondere titel (de afspraak betreft bepaalde, afgebakende goederen) af: het voorwerp verwees naar de roerende goederen die bij overlijden onverdeeld zouden zijn en liet toevoeging of onttrekking toe. De inleg was daardoor nog onbepaald. De dienst bevestigde de gevraagde afwezigheid van erf- en schenkbelasting niet en onderzocht misbruik niet verder. Dit is geen positieve ruling.
Bron: VB 25118, randnummers 53–56.
VB 26016: geen aanwas op gemeenschapsgoederen
Beslissing van 21 april 2026, gepubliceerd op 28 mei 2026. Het dossier betrof financiële producten onder een stelsel van scheiding van goederen met gemeenschap van aanwinsten. VLABEL beschouwde de betrokken aanwinsten als gemeenschapsgoederen en aanvaardde het beding daarom niet als geldig aanwasbeding. De overige vragen konden niet worden beoordeeld.
Bron: VB 26016, randnummers 16–17.
Wat bij verkoop of herbelegging?
Een beleggingsportefeuille verandert. Maak daarom afspraken over toegelaten beheer, inkomsten, verkoop en wederbelegging. Bewaar de stukken die de verbinding tussen het oorspronkelijke en het vervangende vermogen tonen.
In VB 24117 werd een aanwas van specifiek omschreven termijnrekeningen aanvaard. Ook zakelijke subrogatie (een vervangend goed neemt juridisch de plaats van het oorspronkelijke goed in), belegging en wederbelegging werden in dat concrete dossier meegenomen. Dat is iets anders dan een vrij te vullen toekomstige vermogensmassa.
Bron: VB 24117, randnummers 18–26.
Een optie vraagt ook afspraken over de werking
Bij een optionele aanwas zijn het overlijden en het lichten van de optie relevante voorwaarden. Artikel 5.147 BW bepaalt voor de in VB 24117 besproken bedingen van na 1 januari 2023 in beginsel werking voor de toekomst bij vervulling. Eventuele overeengekomen terugwerking moet uitdrukkelijk worden beoordeeld.
Bepaal wie in de tussentijd kan beheren, hoe opbrengsten worden behandeld en hoe de keuze wordt bewezen. Ook bij wilsonbekwaamheid (niet meer in staat zijn om zelf een bepaalde beslissing te begrijpen en te nemen) van de langstlevende moet de uitvoering juridisch mogelijk blijven.
Bron: VB 24117, randnummer 27.
Welke alternatieven vergelijkt u?
Een testament kunt u in principe zelf nog wijzigen. Bij een schenking geeft u vandaag al eigendom af. Echtgenoten kunnen ook afspraken maken in hun huwelijkscontract. Voor uw keuze is dus van belang hoeveel vrijheid u behoudt, wanneer de ander iets krijgt en wat dit voor de kinderen betekent. De belasting is één onderdeel van die vergelijking.
VAN INZICHT NAAR UW EIGEN SITUATIE
Wat betekent dit
voor u?
Misschien weet u vooral wat u wilt vermijden, of voor wie u wilt zorgen. Dat is een goed begin. Met uw vraag en uw bestaande documenten bekijken we wat al geregeld is, wat nog openligt en welke gevolgen uw keuzes hebben.
Een eerste advies en dossiergebonden adviezen zijn kosteloos. Grondig advies over een concreet dossier, na analyse van alle stukken: forfait €450 exclusief btw, vooraf afgesproken.
De meest gestelde vragen
Kies de vraag die bij u leeft. Bij elk antwoord kunt u verder naar de volledige uitleg.
Wat regelt een beding van aanwas voor geld en beleggingen?
U maakt een wederzijdse regeling voor precies omschreven geldmiddelen of beleggingen.
De overeenkomst moet laten zien over welke goederen zij gaat. Verkoopt u beleggingen en koopt u andere, dan moet duidelijk zijn of die vervanging onder de afspraak valt. Bewijs van waar het geld vandaan kwam blijft nodig.
Een afspraak over bepaalde rekeningen geldt niet automatisch voor al uw huidige en toekomstige bezittingen. Toegang tot een rekening betekent bovendien niet dat u volgens de overeenkomst alles vrij mag opnemen.
Bekijk de volledige uitlegWelke geldmiddelen of beleggingen vallen onder de afspraak?
Roerende goederen zijn bijvoorbeeld geld, effecten of andere goederen die geen vastgoed zijn. Bij aanwas moet duidelijk zijn welke concrete goederen of rechten u in de overeenkomst betrekt. Alleen schrijven “alles wat wij nu of later hebben” biedt niet dezelfde zekerheid als een nauwkeurig afgebakend voorwerp.
Een portefeuille kan veranderen: effecten worden verkocht, opbrengsten herbelegd en rekeningen overgezet. De overeenkomst moet bepalen of vervangende goederen onder het beding vallen. Daarnaast moet u kunnen aantonen dat het nieuwe goed in de plaats is gekomen van het oude. Een clausule en een controleerbaar geldspoor vullen elkaar aan.
Bij gehuwden moet worden nagegaan of het werkelijk om persoonlijk gehouden goederen gaat die voor de beoogde regeling in aanmerking komen. Gemeenschappelijke goederen worden niet door ze op een andere rekening te zetten automatisch persoonlijke goederen.
Bekijk de volledige uitlegKan ik mijn geld terugnemen als we uit elkaar gaan?
Dat hangt af van de eigendom en de overeengekomen mogelijkheden om het beding te beëindigen. Een bank kan technisch een overschrijving uitvoeren terwijl die handeling strijdig is met uw onderlinge overeenkomst. Toegang tot de rekening is dus niet hetzelfde als het recht om vrij alles weg te nemen.
Bespreek wat bij een breuk gebeurt met de portefeuille, tussentijdse inkomsten, nieuwe stortingen en eventuele opzegtermijnen. Bewaar rekeningafschriften waarmee ieders oorspronkelijke en latere inbreng kan worden gevolgd.
Bekijk de volledige uitlegGaat de rekening zonder meer naar de langstlevende?
De overeenkomst bepaalt welke rechten overgaan, of een keuze nodig is en aan welke voorwaarden die is gebonden. De bank zal stukken kunnen vragen om de juridische toestand vast te stellen. Een aanwasbeding is daarom geen belofte van onmiddellijke, onbeperkte toegang tot alle rekeningen na overlijden.
Onder de voorwaarden van het Vlaamse standpunt over een geldig kanscontract onder bezwarende titel (ieder krijgt een tegenprestatie voor wat hij toezegt) kan de betrokken roerende aanwas buiten de schenk- en erfbelasting vallen. Dat resultaat mag niet worden losgemaakt van het afgebakende voorwerp, de evenwichtige kansen en de andere voorwaarden. Andere goederen in de nalatenschap volgen hun eigen regels.
Een fictief voorbeeld: het beding noemt een bepaalde effectenportefeuille. Na een bankwissel moet kunnen worden aangetoond welke nieuwe portefeuille haar vervangt en of de overeenkomst die vervanging dekt. Anders is niet vanzelf duidelijk dat dezelfde bescherming nog bestaat.
Bekijk de volledige uitlegHoe houd ik de afspraken over mijn geld controleerbaar?
- Bewaar een begininventaris
Noteer rekeningnummers, effecten en waarden bij het sluiten van de overeenkomst.
- Meld grote wijzigingen
Laat een bankwissel, bijkomende inbreng of gewijzigde eigendom toetsen aan de tekst.
- Bewaar herbeleggingsbewijzen
Houd oude en nieuwe afschriften samen, zodat vervanging kan worden gevolgd.
Waar stopt deze bescherming?
U maakt een wederzijdse regeling voor precies omschreven geldmiddelen of beleggingen.
De overeenkomst moet laten zien over welke goederen zij gaat. Verkoopt u beleggingen en koopt u andere, dan moet duidelijk zijn of die vervanging onder de afspraak valt. Bewijs van waar het geld vandaan kwam blijft nodig.
Een afspraak over bepaalde rekeningen geldt niet automatisch voor al uw huidige en toekomstige bezittingen. Toegang tot een rekening betekent bovendien niet dat u volgens de overeenkomst alles vrij mag opnemen.
Bekijk de volledige uitlegWelke rekeningen en beleggingen vallen onder de overeenkomst?
Vraag om een concrete inventaris, met de eigendom en inbreng van ieder.
Bekijk de volledige uitlegWat gebeurt er bij een bankwissel, verkoop of nieuwe storting?
Laat bepalen welke veranderingen zijn toegelaten en welk bewijs u moet bewaren.
Bekijk de volledige uitlegKan ieder nog vrij geld opnemen, ook bij een relatiebreuk?
Technische toegang tot een rekening is niet hetzelfde als het recht om volgens de overeenkomst vrij te beschikken.
Bekijk de volledige uitlegWelke stappen moet de langstlevende zetten?
Vraag naar een eventuele keuze, bewijsstukken voor de bank en de fiscale voorwaarden.
Bekijk de volledige uitlegBETROUWBAAR VERDER LEZEN
Nuttige websites bij dit onderwerp
UW VOLGENDE STAP
Wat betekent dit voor u?
Neem uw vragen en de stukken die u al hebt mee. We bespreken wat in uw situatie aandacht vraagt en welke voorbereiding nog nodig is.